ไอเดีย #27: ระบบจัดการคลังสินค้าแบบหลายสาขา

ร้านวัสดุก่อสร้างที่มีสามสาขาเจอปัญหาเดิมซ้ำ ๆ สาขาหนึ่งของขาดจนต้องบอกลูกค้าให้รอ อีกสาขามีของเดียวกันกองอยู่เต็มโกดัง พอโอนของข้ามสาขาด้วยการโทรบอกกัน ตัวเลขในระบบก็ไม่ตรงกับของจริง ส่วนสินค้าที่มีวันหมดอายุอย่างกาวหรือปูนสำเร็จรูป ล็อตเก่ากลับค้างอยู่หลังโกดังจนเสีย ปัญหาแบบนี้แก้ได้ด้วยระบบคลังที่คิดเรื่องสาขา ล็อต และลำดับการจ่ายของตั้งแต่ต้น

ใครจะใช้

• พนักงานคลังแต่ละสาขา — รับเข้า จ่ายออก ตรวจนับ
• ผู้จัดการสาขา — ขอโอนสินค้า อนุมัติการปรับยอด
• เจ้าของหรือฝ่ายจัดซื้อ — ดูสต็อกรวมทุกสาขา และวางแผนสั่งซื้อ

ฟีเจอร์ขั้นต่ำ (MVP)

• ข้อมูลสินค้า หน่วยนับ และสาขาหรือคลัง
• รับสินค้าเข้าโดยระบุล็อต วันผลิต วันหมดอายุ และต้นทุนต่อหน่วย
• จ่ายออกแบบ FIFO ระบบเลือกล็อตที่เข้าก่อนหรือหมดอายุก่อนให้อัตโนมัติ
• ใบโอนระหว่างสาขา มีสถานะ ขอโอน อนุมัติ ส่งของแล้ว รับของแล้ว โดยของระหว่างทางยังไม่เข้าสต็อกปลายทาง
• สมุดเคลื่อนไหวสต็อก (stock ledger) บันทึกทุกการเข้าออก ย้อนดูได้ว่ายอดมาจากไหน
• ตรวจนับสต็อกและปรับยอดพร้อมเหตุผล
• แจ้งเตือนสินค้าต่ำกว่าจุดสั่งซื้อและล็อตใกล้หมดอายุ

ต่อยอดได้อีก

• สแกนบาร์โค้ดหรือ QR ด้วยแอป Flutter ตอนรับและจ่ายของ
• คำนวณต้นทุนขายตามล็อตจริงเพื่อดูกำไรแม่นขึ้น
• แนะนำการโอนของจากสาขาที่เหลือเยอะไปสาขาที่ขาด
• เชื่อมกับระบบ POS หน้าร้านให้ตัดสต็อกทันทีที่ขาย

โครงข้อมูลตั้งต้น

• products — id, sku, name, unit, reorder_point
• warehouses — id, branch_name, address
• stock_lots — id, product_id, warehouse_id, lot_no, received_at, expire_date, unit_cost, qty_on_hand
• stock_movements — id, lot_id, movement_type, qty, ref_type, ref_id, user_id, created_at
• transfers — id, from_warehouse_id, to_warehouse_id, status, requested_by, approved_by
• transfer_items — id, transfer_id, product_id, lot_id, qty

ระดับความยาก และสิ่งที่จะได้เรียนรู้

ระดับ ท้าทาย เพราะต้องรักษาความถูกต้องของตัวเลขในทุกสถานการณ์ ทำด้วย Yii2 หรือ Laravel + PostgreSQL ก็เหมาะ สิ่งที่จะได้เรียนรู้:

• การออกแบบ ledger ที่ยอดคงเหลือคำนวณย้อนจากรายการเคลื่อนไหวได้เสมอ
• การใช้ SELECT ... FOR UPDATE ล็อกแถวล็อตตอนตัดสต็อก
• การตัดสต็อกข้ามหลายล็อตในคำสั่งเดียวแบบ FIFO
• การทำ index ให้รายงานสต็อกรวมหลายสาขาเร็ว

ข้อควรระวัง

• สองสาขาเบิกล็อตเดียวกันพร้อมกันอาจทำให้ยอดติดลบ ต้องกัน race condition และใส่ check constraint ไม่ให้ qty ต่ำกว่าศูนย์
• ห้ามลบหรือแก้รายการเคลื่อนไหวที่บันทึกแล้ว ถ้าผิดให้ทำรายการกลับรายการแทน
• วิธีตีราคาสินค้าคงเหลือมีผลทางบัญชีและภาษี ควรตรวจสอบกับนักบัญชีก่อนเลือกวิธี

ใครเคยทำระบบคลังหลายสาขามาแล้ว เก็บยอดคงเหลือแยกเป็นคอลัมน์หรือคำนวณจาก ledger ทุกครั้ง แล้วเจอปัญหาเรื่องความเร็วไหม? ถ้าเป็นคุณจะจัดการของระหว่างทางตอนโอนสาขาแบบไหน มาแชร์แนวคิดหรือผลงานในกระทู้นี้กันครับ