ไอเดีย #48: ระบบคิวโรงพยาบาลบนมือถือ

ไปโรงพยาบาลรัฐทีไรก็ต้องเผื่อเวลาทั้งวัน ยื่นบัตรแล้วนั่งรอซักประวัติ รอหน้าห้องตรวจ รอเจาะเลือด รอการเงิน รอรับยา แต่ละจุดมีเลขคิวคนละชุด ไม่กล้าลุกไปไหนเพราะกลัวพลาดเรียก ผู้สูงอายุนั่งรอบนเก้าอี้แข็งหลายชั่วโมง ส่วนเจ้าหน้าที่ก็ต้องตะโกนเรียกชื่อซ้ำ ๆ ถ้าคนไข้รู้ว่าคิวตัวเองอยู่ตรงไหนผ่านมือถือ บรรยากาศหน้าห้องตรวจจะต่างไปมาก

ใครจะใช้

• ผู้ป่วยและญาติ — ดูสถานะคิวทุกจุดบนมือถือ และรับแจ้งเตือนเมื่อใกล้ถึง
• เจ้าหน้าที่แต่ละจุดบริการ — เรียกคิว ข้ามคิว พักคิว และส่งต่อไปจุดถัดไป
• หัวหน้างาน/ผู้บริหาร — ดูเวลารอเฉลี่ยและจุดที่เป็นคอขวด

ฟีเจอร์ขั้นต่ำ (MVP)

• ออกคิวที่จุดคัดกรอง ได้ใบคิวพร้อม QR สำหรับติดตามสถานะบนมือถือโดยไม่ต้องติดตั้งแอป
• รองรับคิวหลายจุดต่อเนื่อง เช่น ซักประวัติ ห้องตรวจ แล็บ การเงิน ห้องยา ในการมาครั้งเดียว
• หน้าจอเจ้าหน้าที่ กดเรียกคิวถัดไป เรียกซ้ำ ข้าม หรือส่งต่อ
• หน้าจอแสดงผลหน้าห้อง (display board) อัปเดตแบบเรียลไทม์ พร้อมเสียงเรียกภาษาไทย
• แจ้งเตือนเมื่อเหลือก่อนถึงคิวอีกไม่กี่คิว ผ่านหน้าเว็บหรือ LINE
• คิวพิเศษ เช่น ผู้สูงอายุ ผู้พิการ หรือเร่งด่วน แทรกได้ตามกฎที่ตั้งไว้
• รายงานเวลารอแต่ละจุด แยกตามช่วงเวลาและวัน

ต่อยอดได้อีก

• จองคิวล่วงหน้าสำหรับผู้ป่วยนัด เพื่อลดคนแออัดช่วงเช้า
• ประเมินเวลารอที่เหลือจากสถิติย้อนหลัง
• เชื่อมกับระบบ HIS ของโรงพยาบาลผ่าน API เพื่อไม่ต้องคีย์ซ้ำ
• ประกาศเสียงหลายภาษาสำหรับแรงงานต่างชาติ

โครงข้อมูลตั้งต้น

• service_points — id, code, name, prefix, department, active
• visits — id, visit_date, hn_ref, priority, track_token, created_at
• queue_tickets — id, visit_id, service_point_id, queue_no, status, called_at, served_at, finished_at
• counters — id, service_point_id, name, staff_id
• queue_events — id, ticket_id, action, counter_id, staff_id, created_at

ระดับความยาก และสิ่งที่จะได้เรียนรู้

ระดับ ท้าทาย เพราะต้องเรียลไทม์ ทนโหลด และต้องไม่ล่มกลางวัน ฝั่ง backend ใช้ Yii2 หรือ Laravel + PostgreSQL ร่วมกับ Redis และ WebSocket สิ่งที่จะได้เรียนรู้:

• ออกเลขคิวแบบไม่ซ้ำเมื่อมีหลายเครื่องกดพร้อมกัน ด้วย sequence หรือ atomic counter
• ทำ pub/sub ให้หน้าจอหลายสิบจออัปเดตพร้อมกัน
• สร้างเสียงเรียกคิวภาษาไทยจากไฟล์เสียงตัวเลขที่ต่อกัน
• ออกแบบ state ของคิวและรายงานจาก event log

ข้อควรระวัง

• หน้าจอสาธารณะและหน้าติดตามคิวไม่ควรแสดงชื่อเต็ม HN หรือชื่อแผนก ที่บอกโรคได้ เพราะเป็นข้อมูลสุขภาพตาม PDPA ใช้เลขคิวหรือชื่อแบบปิดบางส่วน
• ถ้าระบบล่มต้องมีแผนสำรอง เช่น พิมพ์บัตรคิวแบบออฟไลน์ และเรียกต่อได้เมื่อระบบกลับมา
• สองเจ้าหน้าที่กดเรียกพร้อมกันอาจได้คิวเดียวกัน ต้องใช้ lock หรือ UPDATE แบบมีเงื่อนไขสถานะ

มีใครเคยทำระบบคิวให้โรงพยาบาลหรือหน่วยงานราชการบ้างครับ ใช้ WebSocket หรือแค่ polling แล้วรอดไหมตอนคนเยอะช่วงเช้า ถ้าเป็นคุณจะจัดการคิวพิเศษแบบไหนให้ยุติธรรม มาเล่าหรือโชว์ระบบไว้ในกระทู้นี้ได้เลย