ไอเดีย #50: ระบบติดตามผู้สูงอายุในชุมชน (อสม.)

อสม. ในหมู่บ้านหนึ่งต้องดูแลผู้สูงอายุหลายสิบหลังคาเรือน ทุกเดือนต้องเดินเยี่ยมบ้าน วัดความดัน ถามอาการ แล้วกลับมาลอกข้อมูลลงแบบฟอร์มกระดาษอีกหลายแผ่นเพื่อส่ง รพ.สต. บางบ้านเป็นผู้สูงอายุติดเตียงที่อยู่กับหลานตามลำพัง ถ้าข้อมูลส่งถึงเจ้าหน้าที่ช้าไปหนึ่งสัปดาห์ ก็อาจหมายถึงอาการที่ทรุดลงโดยไม่มีใครรู้ เครื่องมือที่ช่วยให้ อสม. บันทึกได้ทันทีหน้าบ้าน จึงมีประโยชน์กับชุมชนโดยตรง

ใครจะใช้

• อสม. — ดูรายชื่อผู้สูงอายุที่รับผิดชอบ บันทึกการเยี่ยมบ้านและแบบประเมินบนมือถือ
• เจ้าหน้าที่ รพ.สต. — ติดตามผลการเยี่ยม ดูรายที่มีความเสี่ยง และมอบหมายงาน
• ผู้ดูแลระบบระดับตำบล — จัดการหมู่บ้าน อสม. และแบบประเมิน
• ญาติ (ถ้าต่อยอด) — รับสรุปผลการเยี่ยมของผู้สูงอายุในครอบครัว

ฟีเจอร์ขั้นต่ำ (MVP)

• ทะเบียนผู้สูงอายุ ที่อยู่ หมู่ ผู้ดูแลหลัก และกลุ่ม เช่น ติดสังคม ติดบ้าน ติดเตียง
• บันทึกการเยี่ยมบ้าน มีวันที่ ค่าความดัน อาการ รูปถ่าย และหมายเหตุ
• แบบประเมินที่ปรับหัวข้อได้ เช่น ความสามารถในการทำกิจวัตร ภาวะซึมเศร้า ความเสี่ยงหกล้ม แล้วคำนวณคะแนนให้
• แผนที่บ้านผู้สูงอายุ ปักหมุดด้วย GPS ตอนเยี่ยมครั้งแรก แยกสีตามระดับความเสี่ยง
• ใช้งานแบบออฟไลน์ได้ เพราะบางพื้นที่สัญญาณไม่ดี แล้ว sync เมื่อกลับมามีเน็ต
• แจ้งเตือนเจ้าหน้าที่เมื่อผลประเมินเข้าเกณฑ์เสี่ยง หรือเลยกำหนดเยี่ยม
• รายงานรายเดือนต่อหมู่บ้าน ส่งออกเป็น Excel หรือ PDF

ต่อยอดได้อีก

• วางแผนเส้นทางเยี่ยมบ้านในแต่ละวัน
• เชื่อมกับบันทึกความดัน หรือนัดหมายของ รพ.สต.
• แจ้งเตือนผ่าน LINE ให้ญาติเมื่อมีการเยี่ยม โดยผู้สูงอายุยินยอม
• แดชบอร์ดระดับอำเภอ สำหรับดูภาพรวมหลายตำบล

โครงข้อมูลตั้งต้น

• villages — id, name, moo, subdistrict
• elders — id, village_id, name, birth_date, address, lat, lng, group_level, caregiver_name, consent_at
• volunteers — id, user_id, village_id, phone
• home_visits — id, elder_id, volunteer_id, visited_at, sys, dia, notes, client_uuid
• assessments — id, visit_id, form_id, answers (jsonb), score, risk_level
• assessment_forms — id, name, questions (jsonb), scoring_rule

ระดับความยาก และสิ่งที่จะได้เรียนรู้

ระดับ ท้าทาย โดยเฉพาะเรื่องออฟไลน์ ฝั่ง backend ใช้ Yii2 หรือ Laravel + PostgreSQL (เพิ่ม PostGIS ถ้าอยากทำ query เชิงพื้นที่) ฝั่งมือถือใช้ Flutter หรือ PWA สิ่งที่จะได้เรียนรู้:

• ออกแบบ offline-first และการ sync ที่ไม่สร้างข้อมูลซ้ำ ด้วย client_uuid
• สร้างฟอร์มแบบ dynamic จาก JSON schema และคำนวณคะแนน
• แสดงแผนที่ด้วยไลบรารี open source และจัดกลุ่มหมุด
• ออกแบบสิทธิ์ตามพื้นที่ ให้ อสม. เห็นเฉพาะหมู่บ้านของตัวเอง

ข้อควรระวัง

• ข้อมูลสุขภาพและพิกัดบ้านผู้สูงอายุเป็นข้อมูลอ่อนไหวตาม PDPA ต้องขอความยินยอม เข้ารหัสข้อมูลที่เก็บในเครื่อง และไม่เปิดแผนที่ให้คนนอกเห็น
• ถ้ามือถือหายต้องเพิกถอน session ได้ทันที และข้อมูลในเครื่องควรล็อกด้วย PIN
• แบบประเมินมาตรฐานบางชุดอาจมีข้อกำหนดการใช้ ควรตรวจสอบกับหน่วยงานสาธารณสุขที่เกี่ยวข้องก่อนนำมาใส่ระบบ

มีใครเคยทำแอปให้ อสม. หรือ รพ.สต. ใช้จริงบ้างครับ เรื่อง sync ออฟไลน์แก้ข้อมูลชนกันยังไง แล้ว อสม. ที่อายุเยอะใช้งานได้คล่องไหม ถ้าเป็นคุณจะเพิ่มอะไรให้งานเยี่ยมบ้านง่ายขึ้นอีก มาแชร์ประสบการณ์หรือผลงานในกระทู้นี้ได้เลย