ไอเดีย #59: ระบบทะเบียนสมาชิกและกองทุนหมู่บ้าน

กองทุนหมู่บ้านหลายแห่งยังบริหารด้วยสมุดบัญชีเล่มใหญ่ของเหรัญญิกกับเครื่องคิดเลข พอถึงวันประชุมใหญ่ต้องนั่งรวมยอดเงินฝาก เงินกู้ ดอกเบี้ย กันหลายคืน ถ้าเหรัญญิกเปลี่ยนคนหรือสมุดเปียกน้ำก็ยุ่งเลย สมาชิกเองก็อยากรู้ยอดของตัวเองโดยไม่ต้องไปถามที่บ้านกรรมการ ไอเดียนี้คือระบบทะเบียนสมาชิกและบัญชีกองทุนหมู่บ้านที่โปร่งใสและตรวจสอบได้

ใครจะใช้

• คณะกรรมการ/เหรัญญิก — บันทึกรับฝาก ปล่อยกู้ รับชำระ ออกรายงาน
• สมาชิก — ดูยอดเงินฝาก หนี้คงเหลือ ประวัติการชำระของตัวเอง
• ผู้ตรวจสอบ/ประธาน — ดูรายงานภาพรวม ตรวจรายการย้อนหลัง

ฟีเจอร์ขั้นต่ำ (MVP)

• ทะเบียนสมาชิก บ้านเลขที่ ผู้รับผลประโยชน์ วันที่เข้าเป็นสมาชิก
• บัญชีเงินฝากสัจจะรายเดือน บันทึกรับฝาก-ถอน พร้อมพิมพ์ใบรับเงิน
• สัญญาเงินกู้: วงเงิน อัตราดอกเบี้ย จำนวนงวด ผู้ค้ำประกัน
• คำนวณตารางผ่อนชำระ และคิดดอกเบี้ยตามวิธีที่กองทุนกำหนด (เช่น ลดต้นลดดอก หรือคงที่)
• บันทึกรับชำระงวด แยกเงินต้นกับดอกเบี้ยอัตโนมัติ แจ้งรายชื่อผู้ค้างชำระ
• รายงานสำหรับวันประชุม: งบรับ-จ่าย ยอดเงินกู้คงค้าง ยอดเงินฝากรวม
• สมาชิกตรวจยอดของตัวเองผ่านมือถือ

ต่อยอดได้อีก

• คำนวณเงินปันผลและเฉลี่ยคืนสิ้นปีตามระเบียบกองทุน
• แจ้งเตือนครบกำหนดชำระทาง LINE
• รับชำระด้วย PromptPay QR แล้วให้กรรมการยืนยันยอด
• รองรับหลายกองทุนในตำบลเดียว (multi-tenant)

โครงข้อมูลตั้งต้น

CREATE TABLE loan (
  id SERIAL PRIMARY KEY,
  member_id INT NOT NULL,
  principal NUMERIC(12,2) NOT NULL,
  interest_rate NUMERIC(5,2) NOT NULL,  -- % ต่อปี
  method VARCHAR(20) NOT NULL,          -- flat / reducing
  installments INT NOT NULL,
  start_date DATE NOT NULL,
  status VARCHAR(20) DEFAULT 'active'
);

ตารางอื่น: member, savings_txn (member_id, type, amount, balance_after), loan_guarantor, loan_schedule (งวด วันครบกำหนด ต้น ดอก), loan_payment และ audit_log

ระดับความยาก และสิ่งที่จะได้เรียนรู้

ปานกลาง — ต้องแม่นเรื่องตัวเลขและการปัดเศษ

• ใช้ชนิดข้อมูล NUMERIC/DECIMAL แทน float สำหรับเงิน
• เขียนสูตรตารางผ่อนชำระพร้อม unit test
• ออกแบบบัญชีแบบ ledger ที่ไม่แก้ไขรายการเดิม แต่บันทึกรายการกลับรายการแทน
• ทำรายงานสรุปที่ตัวเลขกระทบยอดกันได้

ข้อควรระวัง

• ข้อมูลหนี้สินของสมาชิกเป็นเรื่องส่วนตัว สมาชิกต้องเห็นแค่ของตัวเอง และกรรมการแต่ละคนควรมีสิทธิ์เท่าที่จำเป็น
• วิธีคิดดอกเบี้ยและปันผลต้องเป็นไปตามระเบียบของกองทุนนั้น ๆ ต้องให้กรรมการตรวจผลคำนวณก่อนใช้จริง
• สำรองข้อมูลสม่ำเสมอ และห้ามลบรายการทางการเงิน ให้มีแค่การยกเลิกพร้อมเหตุผล

มีใครเคยช่วยกองทุนหมู่บ้านหรือกลุ่มออมทรัพย์ทำระบบบ้างไหมครับ เขาคิดดอกเบี้ยแบบไหนกันมากที่สุด? และคิดว่าควรทำเป็นเว็บกลางหลายกองทุน หรือแยกติดตั้งทีละที่ดีกว่า มาคุยกัน ใครทำแล้วแชร์โค้ดส่วนคำนวณมาให้ช่วยกันรีวิวได้นะ